“De Van der Pekstraat, welke Noordamsterdammer kent hem niet?”
Zo luidt de eerste zin van een artikel dat ik op 18 oktober 1990 als journalist voor het Amsterdams Stadsblad schreef. Onderwerp: de teloorgang van de Van der Pekstraat door verloedering en leegstaande winkelruimte. Ook twintig jaar geleden was er al het plan van een Mosveldwinkelcentrum, en ook toen werd geopperd de markt te verplaatsen naar de Van der Pekstraat. Destijds was er één lichtpunt: de recente komst van het Galaxy-hotel duwde een bescheiden stroom toeristen de straat in.
Eenentwintig jaar later bezoek ik datzelfde Galaxy-hotel – nu met letters NH ervoor – voor een bijeenkomst die gaat over de toekomst van de Van der Pekbuurt. Organisator Angsaw wil een dialoog waarin ruimte is voor mooie toekomstvisioenen. De avond kent een veelbelovende aftrap met historicus Carol Schade, auteur van een boek over Jan Ernst van der Pek, de architect die de buurt ontwierp, maar al overleden was bij oplevering.
Maar de rest van de avond overheersen de problemen van het heden. Hoe ironisch: de knelpunten zijn ruim twee decennia later vrijwel identiek. Als het gaat om de staat van de woningen, is het er zelfs erger op geworden.
Helaas komt het op de Angsaw-avond niet tot mooie toekomstvisioenen. In plaats daarvan een scherpe discussie tussen de buurtbewoners en de eigenaar van de woningen, Ymere. Ze blijken het bepaald niet eens over de te volgen aanpak. Ymere overweegt een kostbare renovatie waarin het sloop niet uitsluit. De buurtbewoners vrezen een hogere huur en gedwongen vertrek.
Als relatieve buitenstaander, meng ik mij niet in deze lastige discussie. Toch gaat de toekomst van deze buurt – waar ik mijn middelbare schooljaren doorbracht – mij aan het hart. Ik had graag gewild dat er wel tijd was gevonden om te fantaseren over een mooie toekomst voor de Van der Pekbuurt. Want het is een van de pareltjes van Noord! De lange Van der Pekstraat was in de jaren twintig een statige allee met een breed perk in het midden, een soort Apollolaan. Waarom zou het niet wederom een brede boulevard kunnen worden, met stoere kasseien en natuurlijk die gezellige markt. En de plantsoentjes die nu het Van der Pekplein vormen, worden echte pleinen met kiosken en terrassen. Er zijn vast ondernemende buurtbewoners die in het hoekpand een leuke koffie- en theeschenkerij willen starten, voordat Bagels and Beans of Gary’s Muffins zien dat het hier een tweede De Pijp kan worden. Kortom, een straat zo statig als de Apollolaan, en zo gezellig als de Albert Cuyp en de Linnaeusstraat samen.
Laat maar komen die Van der Pekboulevard!
nog geen gerelateerde artikelen.
Antoinette
6 months ago
helemaal waar! Elke keer als ik er door heen fiets, bloedt mijn hart voor deze (in potentie) mooie straat. Hier is zoveel van te maken. Inderdaad een 2de pijp ligt in het verschiet. Wie heeft er visie en daadkracht om hier een aantrekkelijke wijk van te maken?
Mariska Mell
6 months ago
Inderdaad, zeker waar… maar behalve potentie heeft de buurt ook zijn wortels. En die wortels worden gerepresenteerd door de huidige bevolking. (De buurt is opgezet, bedacht, ontworpen voor arbeiders, in combinatie met ambtenaren, die een klein beetje meer te besteden hadden.)
De kracht van de parel licht voor een groot deel ook besloten in zijn oorspronkelijkheid. Als je die te pakken weet te krijgen en te vertalen naar het nu is de kans groter dat de wijk langdurig mee kan in de grootschalige veranderingen die hem omringen.
albert van der vliet
6 months ago
In toekomstvisioenen kun je niet wonen. De basis van de buurt is de huisvesting. De woningen zijn tegenwoordig erg oncomfortabel om in te wonen. Toen waren ze luxe, nu zijn ze armoedig. Zodra er weer sprake is van wooncomfort in de Van der Pekbuurt, kun je verder bouwen aan de buurt. Ymere wil nog steeds geen beslissing nemen over sloop met retrobouw of renovatie. Waarom duurt het zo lang? Overigens zijn bewoners nooit voor renovatie, hoe slecht de woningen ook zijn.
Bas Kok
6 months ago
Mee eens dat het veel te lang duurt. Vooral het wachten op dat winkelcentrum verlamt de zaak. De deelraad zou – als een ver doorgevoerde visie – de straat kunnen plaveien als een mooie winkelboulevard. De ene stap lokt de volgende uit. In toekomstvisioenen kun je niet wonen, maar met de juiste visioenen geef je wel richting aan! Beelden bereiken veel meer dan woorden.
albert van der vliet
6 months ago
wat heeft een winkelcentrum aan een verpauperde wijk? Het moet beginnen met de opknapbuurt als woonbuurt. Een winkelcentrum is de kers op de taart.
Bas Kok
6 months ago
Albert, uiteraard is die opknapbeurt van de woonbuurt ontzettend belangrijk. En misschien is mijn mooie visioen van een gezellige winkelstraat slechts een kers op de taart. Maar de vraag is welke strategie je moet hanteren om de opknapbeurt te realiseren. Volgens mij kun je in deze vastgelopen situatie beter de volgorde omdraaien. Dus beginnen met een paar kersen op de taart. Dan zul je zien dat Ymere ook actie gaat ondernemen, want die staan voor aap in een mooie winkelstraat waarin hun pauperpanden negatieve aandacht trekken… Kortom, hoe een koe een haas vangt.
Mariska Mell
6 months ago
Destijds was het een hele dure, gedurfde nieuwbouw. Bedacht vanuit socialistische idealen met een zekere samenhang voor ogen: wonen, leven en werken. Heel eigentijds, als je het mij vraagt.
Niet alleen de plinten in de van der Pekstraat waren bestemd voor ondernemers, ook in de rest van de straten werd daar ruimte voor vrij gehouden. Stel je voor wat een kleurrijk straatbeeld dat zou opleveren!
Je kunt – al dan niet noodgedwongen- wel eerst het een en dan het ander doen, maar juist dit soort houtje touwtje praktijken leveren, op lange termijn, vaak niet de beste resultaten op…
Het aanpakken van deze wijk vraagt in de basis om een visie die oog heeft voor alle belangen op verschillende niveaus. Dat stap voor stap uitvoeren kan natuurlijk altijd. En voorrang geven aan de woonkwaliteit kan inderdaad geen kwaad.
albert van der vliet
6 months ago
Dat is natuurlijk de verkeerde strategie. Een verpauperde wijk zonder woonkwaliteit leidt ertoe dat een nieuw winkelcentrum binnen de kortste keren failliet gaat. Een wijk begint met wonen. De bewoners moeten werk hebben zodat ze kunnen winkelen. De huidige woonwijk is 90 jaar oud en voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. De huizen zijn gehorig en de kamers zijn klein.
Yvonne
6 months ago
Wat goed om dit te lezen over de van der pekstraat/buurt. Ik ben het er niet mee eens dat er voor ondernemers weinig te halen valt, kijk eens naar het (nieuwe) Italiaanse winkeltje, daar zijn altijd klanten. Een goede ondernemer kan iets goeds voor zichzelf en de van der Pekbuurt doen!
In het onderzoeksgebied tot Jasmijnstraat wonen momenteel veel studenten. Studenten zijn de groep die veel geld vrij te besteden hebben en van leuke, nieuwe en moderne winkels houden.
Kortom, er kan nu ook al iets moois van de van der Pekstraat gemaakt worden.