Geschiedenis van amsterdam noord – deel 6 – Een voetbalclub in Nieuwendam (1912)

Het eerste veld van DWV ligt op de sloepenwerf van Gijs de Vries Lentsch, aan de Ringvaart. Een oude molen doet dienst als kleedkamer. De grasmat is drassig en al na een jaar moet de voetbalclub omkijken naar een ander terrein. DWV zou nog vaak verhuizen in Nieuwendam.

Op zondagmiddag 12 mei 1912 zitten dertien jongens in de tuin van kruidenierszaak Hoek, Nieuwendammerdijk 6, vlakbij de Meeuwenlaan. Ze zijn bijeengekomen om een voetbalclub op te richten. De knapen zijn tussen de 15 en 18 jaar en wonen allemaal in het zelfstandige dijkdorp Nieuwendam. De meeste jongens zijn werkzaam op een van de scheepswerven van Nieuwendam of in een aanverwant bedrijf.

De namen van de oprichters zijn: Bas Bloemendaal, Tjeerd de Boorder, Piet Brouwer, Jan en Paul van Dingstée, Antoon Homberg, Frits Kok, Gerie en Anton -Tinus- Kooge, Jan Piet Kuiper, Karel van Nek, Piet Stek en Piet Vrij. Verschillende achternamen zijn na bijna honderd jaar nog steeds bekend bij DWV.

Het tenue met geel-zwarte strepen wordt overgenomen van landskampioen HVV uit Den Haag. In de eigen regio is DWV de enige club met de kleuren geel en zwart. Eerst zijn de broekjes wit, maar na protest van de wassende moeders wordt gekozen voor zwart.

Nieuwendam kent sinds 1905 een toneelvereniging, de Burgervriendenkring. Nog ouder, van 1881, is het Waterlandsch Fanfarecorps (WFC), de spil van een bloeiend verenigingsleven in Nieuwendam. De meeste oprichters van de voetbalclub zijn ook verbonden aan WFC dat uitkomt in de hoogste klasse van de Bond van Fanfare-orkesten.

WFC wint meestal de eerste prijs, behalve in 1911 als fanfarecorps DWV uit Beets de winnaar is. DWV, Door Wilskracht Verkregen, wordt de naam van de nieuwe voetbalclub in Nieuwendam. ‘Wilskracht’ komt ook voor in twee namen namen van andere Amsterdamse voetbalverenigingen: DWS (door wilskracht sterk) en SDW (sterk door wilskracht), beide opgericht in 1907.

Scheepsbouwer Gijs de Vries Lentsch (1879-1967) en zijn onderhuurder boer Jan Dik (1872-1954) zijn bereid een stuk weiland te verhuren voor 150 gulden per jaar. Het grasveld maakt deel uit van de sloepenwerf van De Vries Lentsch, die ongetwijfeld verschillende voetballers in dienst heeft gehad op zijn werf.

De kaart van Nieuwendam uit 1930 (fragment; Bijzondere Collecties, Universiteit van Amsterdam) toont de Buikslotermeerdijk met de christelijke school en de gereformeerde kerk. Aan de overkant van de Ringvaart ligt de sloepenwerf van Gijs de Vries Lentsch. Op dat terrein heeft DWV één seizoen gespeeld in 1912/1913. De sloepenwerf ligt op de grens van de voormalige gemeenten Buiksloot en Nieuwendam. Rechtsonder op de tekening een deel van de Nieuwendammerdijk. Vanaf 1930 tot 1932 is op dit deel van de Buikslotermeerpolder Tuindorp Buiksloot gebouwd (Blauwezand).

De scheepswerf is gesitueerd aan de Ringvaart tegenover de Buikslotermeerdijk, aan de tegenwoordige Waddendijk, ter hoogte van de Waddenweg. De werf ligt op een apart deel van de Buikslotermeerpolder, dat omsloten wordt door het Oosteinde van de Buiksloterdijk, de Buikslotermeerdijk en de Nieuwendammerdijk. Van 1930 tot 1932 wordt daar Tuindorp Buiksloot aangelegd, bekend geworden als Blauwezand.

(Jan Dik werd in 1913 eigenaar van de boerderij van Sijmen de Haan, Buiksloterdijk 295,
ongeveer op de plaats van de voetbalkooi bij het Floraparkbad. De boerderij is in 1962 gesloopt voor de aanleg van een nieuwe weg dwars door Noord. Deze hoofdverkeersweg moest van Tuindorp Oostzaan via de Buiksloterdijk en de Buikslotermeerdijk leiden naar Tuindorp Nieuwendam. Er is veel gesloopt langs dat traject, maar de weg kwam er niet.)

Op de werf van De Vries Lentsch staan twee houtzaagmolens, de Vrede en de Eendracht, molens van de familie Sligcher uit Monnikendam. De Vrede staat aan de Ringvaart. De Eendracht staat in de wei en is gebouwd in 1889, afgebroken in 1910. Als DWV gaat voetballen op de scheepswerf van De Vries Lentsch, in 1912, is de Eendracht al afgebroken.

De Vrede is veel ouder, van 1720. In 1830 was Adriaan Sligcher (1800-1882) eigenaar. In 1910 is de Vrede verkocht uit de nalatenschap van W. Sligcher, ter amotie, wat betekent om te slopen. De Vrede wordt niet meteen afgebroken, want DWV maakt gebruik van de molen als kleedkamer.

Na afloop moet de kleedkamer wel schoongemaakt worden. Gerard Rinckes, een van de eerste donateurs, wil die klus wel opknappen. Hij vraagt het bestuur om een emmer, een bezem en een dweil. Met de emmer haalt hij water uit de Ringvaart. In die vaart langs de Buikslotermeerdijk wassen de voetballers zich na afloop van een wedstrijd.

Kruidenier Willem Hoek (1872-1947) is een vertrouwensfiguur van de DWV’ers. In zijn kelder worden de doelpalen opgeslagen, maar de lederen bal gaat altijd met een jongen mee naar huis. Er zijn meer sympathisanten die het jonge DWV op weg helpen. Zo zorgt Piet Plat, visser uit Schellingwoude, voor echte doelnetten.

Het eerste veld van DWV was niet ver verwijderd van Elzenhagen. Het huidige sportpark ligt ten noordwesten van de toenmalige scheepswerf aan de Ringvaart. Elzenhagen grenst aan het Noordhollandsch Kanaal. DWV zou nog zeven keer verhuizen voordat de club neerstreek op sportpark Elzenhagen. Dat gebeurde vanaf 1964, in etappes.

Al jaren gaat het gerucht dat DWV verhuist naar sportpark Buiksloterbanne, de accommodatie van de Volewijckers. Dat sportpark ligt op dezelfde hoogte als Elzenhagen maar dan aan de andere kant van het Noordhollandsch Kanaal.

Bronnen:
1. Loek Bertels. Negentig jaar DWV, 1912-2002; van Nieuwendammer dorpsclub tot toonaangevende amateurvereniging. Een uitgave van DWV, oktober 2002.
2. Mr. J.H. van den Hoek Ostende. De molens van Amsterdam in oude ansichten, deel 3.
3. www.schiltmeijer.nl: Het Grafstenen project Noord-Holland.

Albert van der Vliet

Museum Amsterdam Noord
Niets uit deze publicatie mag worden gereproduceerd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

Reacties


ilovenoord