Geschiedenis van Viking schaatsen begint in Noord

Op zoek naar een goede slijper in Noord voor mijn Vikings kwam ik terecht op de Liergouw in Schellingwoude. Een bescheiden bordje aan de kant van de weg wijst mij naar de woning van Bert Lassche, schaatsenslijper sinds mensenheugenis.

Schaatsen aan de deur afgegeven, telefoonnummer genoteerd, en in gesprek geraakt over schaatsen én over Viking noren.

Original Lassche Guaranteed First Quality

Bert Lassche is de zoon van de grondlegger van de Viking schaatsenfabriek. Co Lassche (Nieuwendam, 1919), koperslager van beroep, fabriceerde in zijn jonge jaren al ‘noren’ van blik en zaagbladenstaal. Na de oorlog verbeterde hij zijn schaatsen en klopte in december 1947 op aanraden van Leo van der Kar aan bij Jaap Havekotte, toen bekend als lange-baanschaatser. Havekotte bekeek de schaatsen en zag dat Lassche een eersteklas vakman was. ‘De jonge kerel, die met biscuitblikschaatsen bij Havekotte aanbelde, is inderdaad een tovenaar met staal en ijzer,’ schreef het blad Sportief in 1949.

De eerste partij van 25, toen nog merkloze, schaatsen werd door Leo van der Kar, de voormalig atleet en trainer die een sportwinkel op de Ceintuurbaan had, in de Jaarbeurs in Utrecht tentoongesteld. Het werd een daverend succes. Van der Kar verkocht 340 paar schaatsen – die nog wel gemaakt moesten worden.

De Triomfator uit Durgerdam

Havekotte zag er handel in en in februari 1948 besloten ze samen te gaan werken. Lassche maakte de eerste Viking schaatsen en Havekotte verkocht ze. Het duo begon een werkplaats in de Gerard Doustraat, maar de zaken gingen zo goed, dat ze een fabriek in de Derde Oosterparkstraat openden. De Viking schaatsen vlogen als warme broodjes over de toonbank en al snel hadden ze zeven man personeel voor zich werken. In 1952 echter, kwam na een zakelijk conflict een einde aan de samenwerking.

De schaatsenfabriek op de Durgerdammerdijk

De schaatsenfabriek op de Durgerdammerdijk 79 (nu 117). Foto van glasplatencollectie © Historisch Centrum Amsterdam-Noord

Havekotte mocht de naam Viking behouden en Co Lassche begon voor zichzelf. In de werkplaats in de kelder van zijn huis in Durgerdam ontstond een fabriekje waar Lassche in eigen beheer schaatsen maakte.

In 1955 verhuisde Co Lassche de productie naar Amstelveen. In een oude boerderij opende hij de Hjälmarfabriek, waar hij al gauw in zijn eentje 100 paar schaatsen per week maakte. Begin jaren 60 groeide het bedrijf snel en in 1963 had de fabriek al 20 mensen in dienst. Lassche hanteerde merken als Champion, Triomfator en klinkende Scandinavische namen als Hamar, Hjälmar, Oslo en Grudsal (Lassche-Durgerdam achterstevoren), maar produceerde in die tijd ook schaatsen voor andere schaatsmerken zoals Nijdam. Daarnaast experimenteerde hij nog met de fabricage van bestuurbare en opvouwbare sleetjes. In 1966 kwam Co Lassche bij een ongeluk om het leven.

Mijn schaatsen – Viking 2 – zijn een dag later perfect geslepen en gericht, nu maar wachten op het ijs.

Foto’s © Bert Lassche

Reacties


1 Comments on this post

  1. Mooi dat de oorsprong van de Vikingschaats in Noord is herontdekt.

    In Museum De Noord komt die schaats ook tevoorschijn en nog veel meer over schaatsen. Naar aanleiding van het Schaatshooglied Winter in Waterland van Aafke Steenhuis houden we een tentoonstelling.

    Vrijdag 4 januari 2013 17.30 uur is de opening. Hartelijk welkom!

    Het boek van Aafke met veel prachtige schaatstekeningen is te koop voor 19,50 euro.

    Henk Ras /

Reacties zijn gesloten.

ilovenoord