De toren wordt van alles en iedereen

In november bezocht ik Sander Groet in zijn appartement aan de Piet Heinkade met uitzicht op de Overhoekstoren. Sander Groet won samen met ID&T en Lingotto met hun inzending genaamd Twenty4Amsterdam begin oktober de tender op de Overhoekstoren van vier andere finalisten. In zijn huis hangt al sinds 2005 een foto die is genomen vanaf de bovenste etage van de Overhoekstoren, een beeld dat Sander nu graag voor iedereen toegankelijk wilt maken. Ik stelde hem een aantal vragen over zijn plannen met de toren en zijn keuze voor Noord.

Archief AIR

 

Waarom de toren?

‘Ik had ooit een plan, in 2005. Waarom heeft elke stad een observatiepunt? De ene heeft een mast, de ander een rad of een oude toren, waar je een foto van de stad kan maken. Waarom heeft Amsterdam dit niet?

Ik wist dat Shell op termijn een andere bestemming zou zoeken. Toen had ik bedacht om een skytower naar Amsterdam te halen, zo’n mast met een bewegend bakje. Die wilde ik op de Shell-toren zetten. Dit plan was niet constructief haalbaar, maar wel mijn ingang om mee te praten over de toekomst van het Overhoeks-gebied.

Projectbureau Noordwaarts vertelde toen dat er nog vijf andere torens zouden komen in het gebied achter de Tolhuistuin die nog hoger mochten worden dan de Shell-toren. De hoogste zou ik omdopen tot skytower. Daar is een pitch op uitgeschreven en een ontwerp van gemaakt: een fantastisch én megaduur project. Het idee was om een hele nieuwe skyline te creëren. Maar toen kwam de crisis en ging het hele feest niet door.’

Sander baalde, maar kreeg al snel toren Overhoeks op zijn netvlies. Hij paste zijn plan aan, verplaatste het naar een ander gebouw en stapte ermee naar de gemeente.

 

Heb je het gebouw bij moeten stellen op functionaliteit?

‘Met de Sky-tower zou ik alleen de bovenste etages runnen: een ronddraaiend restaurant, een observatiepunt, een sky-bar en een dak voor feestjes. Daaronder zou een hotel komen. Eigenlijk moest ik mijn plan dus uitbreiden, want nu had ik een hele toren. Hoe kunnen we dat cool invullen?

Laten we de toren opsplitsen in 3 hoofdlijnen: bovenste gedeelte is voor toeristen en bezoekers uit Amsterdam. Middenkern is voor creatieve bedrijven die actief zijn in de evenementenbranche en muziekwereld. Ik heb zelf jaren bij ID&T gezeten dus dat was een logische link. Het benedendeel is voor ontspanning, een hotel, een lobby waar iedereen elkaar kan ontmoeten en daaronder een evenementenruimte.’

De plaatjes ogen wat gelikt, is dat de insteek?

‘De toren wordt van alles en iedereen: en, en, en. We willen met de toren iedereen bedienen en onszelf niet laten vangen in een hokje. Het is zo’n groot gebouw met etages en plekken, waar je veel verschillende kanten mee op kan. Van een oude verrotte bunker tot een panoramabar met het mooiste uitzicht van de stad.’

Waarom heb je voor Noord gekozen?

‘Ik heb niet gekozen voor Noord. Het liefst heb je zo’n toren op het Museumplein, maar dat krijg je natuurlijk nooit. Amsterdam is een historische stad. Waar het nog wel kan, is in Noord. Deze toren stond er al, maar er is ook een bestemmingsplan voor vijf nieuwe torens. Het mooie aan deze plek is de locatie, als je vanuit de toren naar buiten kijkt, zie je het unieke Amsterdam-plaatje. Dat heb je niet overal, als je bijvoorbeeld op het Okura staat kijk je uit op blokken huizen, heel statisch.

Vanaf de toren kijk je naar het Zuiden toe, naar de zonnige kant. De dynamiek van het IJ is heel bijzonder. De beweging op het water: de bootjes, de pont, het Centraal Station waar treinen en bussen aankomen en vertrekken. Het is een levend schilderij.

Je hebt eigenlijk drie verschillende beelden: haven en de zee, Waterland met veel groen, koetjes en kerkjes in de verte én de architectuur met nieuwe gebouwen en een historische stad.

Zeker als de overkapping van het Centraal Station af is, wordt dit een plaatje dat je wil hebben als je een dagje Amsterdam hebt bezocht. Als je Hollywood bezoekt, ga je ook naar huis met in ieder geval één foto van de letters. Er is alleen één ding dat ik niet begrijp, ze hebben niet nagedacht over een lichtplan. De letters worden ’s avonds dus niet verlicht!? Een gemiste kans, wellicht dat we hier nog iets op kunnen vinden.

We willen de skywalk laten terugkomen. Het ronddraaiende restaurant wordt ook dik. Het dak waar je op kan staan met het observatiepunt er boven. Daaronder komt de panoramabar, waar je ook kan dansen. De Sky Villa, waar je kan slapen, trouwen en kleine presentaties kan houden. We willen een 3D film laten maken over de geschiedenis van het IJ met een maquette waarop beelden geprojecteerd worden. Dan zie je de stad en het IJ groeien vanaf 1500 met het station in aanbouw en cruiseschepen die komen en gaan.’

Gaat de marketing erg verschillen van Club Air op het Rembrandtplein?

‘We zitten er middenin, want we hebben de pitch gewonnen en moeten het nu gaan waarmaken. We gaan daarom een conceptteam starten. Die gaan zich buigen over de vraag wat de toren is en welk verhaal we daarmee willen vertellen. Gaan we de toren bijvoorbeeld een nieuwe naam geven? Gaan we het af laten hangen van de verschillende gebruikers of handhaven we bepaalde principes?

Het is belangrijk dat de verschillende functies van het gebouw goed met elkaar samenhangt. Club Air is een club, de toren is veel meer dan een uitgaansgelegenheid. Je kan er slapen, werken, trouwen, uitgaan. Je kan het als een attractie bezoeken. Het moet een duidelijk merk worden.’

Ander publiek?

‘Het uitgaanspubliek in Amsterdam is jong, boven de dertig wordt het al snel kroegen. De toren willen we breder programmeren, daar willen we ook een nachtelijk filmfestival kunnen programmeren en ook qua muziek kunnen we alle kanten op. De ruimte leent zich er erg voor om wat scherper te programmeren en de niche kan opzoeken, minder regulier. Doelgroepen opzoeken met randen van de muziek: bepaalde techno, een label of deephouse. Als we een tweede ruimte hebben, kunnen we meer spelen met de programmering en het programma van Air bijvoorbeeld wat meer opschuiven naar een breder publiek.’

Wat gaat het voor de mensen in Noord betekenen?

‘Als de mensen niet meer behoren tot de actieve uitgaansgroep dan kunnen ze in de toren komen eten, een terrasje pakken en natuurlijk van het uitzicht genieten. Sowieso wordt het een hele levendige boulevard waarover iedereen kan flaneren. In dat gebied krijg je ook als bewoner van Noord een vakantiegevoel. Het wordt een hele beleving: Eye, de toren, Cultuur aan het IJ en het Ponthuis. Vier leuke dingen bij elkaar. In de Living lobby kan je wat eten, drinken en fijn zitten om mensen te ontmoeten of gewoon met je laptop te gaan zitten werken. Een inspirerende omgeving met Nachtlab en Sky office waar je bij wilt zijn.’

Ga je het ook een tijdelijke invulling geven?

‘We willen ons voorbereiden op het permanente deel met een programma van Nachtlab. Nachtprogramma in de studio, onder de grond, en exposities. Ook willen we buiten dingen gaan doen op het plein daar achter en het gedeelte er voor. De toren wordt het epicentrum van input en output voor Amsterdam: muziek, show, creativiteit en internationale concepten. Fans, DJ’s, producers maar ook dagjesmensen. Een bruisend geheel. Het kan natuurlijk zo zijn dat het bouwproces uitloopt of dat we vertragingen oplopen, maar dan kunnen we met een tijdelijk programma toch al iets laten gebeuren. Wij zijn goed in het breed uitdragen van creativiteit. Wanneer je als toren blijft hangen in de underground word je nooit een icoon.’

Sander Groet Foto: Elien van Riet

Reacties


ilovenoord