Gated community in Buiksloterham?

Ilovenoord-redacteur Bas is fan van de zelfbouw in de Buiksloterham. Maar de zelfbouwers kunnen beter niet hun eigen straat gaan ontwerpen. Laat staan vergaand ‘beheren’. Dat is vragen om een ‘gated community’ in groen camouflagepak.

De Bosrankstraat is nog lang niet klaar, maar nu al is het een van mijn favoriete straatjes in Noord. Al maanden bewonder en fotografeer ik de zelfbouwhuizen in aanbouw. Als een Wild-West-dorp in een stripalbum van Lucky Luke schieten houten, glazen en lemen huizen uit de grond. Om blij van te worden. Hier in Noord maken optimistische zelfbouwers de wereld echt ’n beetje mooier.

bosrank pipo klein

De nieuwe huizen langs de openbare weg zijn in het stratenstelsel van Noord opgenomen. Zo kan straks iedere Noorderling op elk gewenst moment door deze publieke straten wandelen, fietsen of autorijden. Meegenieten van de inspiratie en rijkdom van de zelfbouwers zoals op de grachtengordel – dat andere Amsterdamse bolwerk van zelfbouw.

Dat het ook minder leuk kan bewijst het prestigieuze project Waterside op de Landsmeerderdijk. Dit prachtige stuk van het Zijkanaal I is sinds enige tijd afgesloten met een ijzeren hek. Wandelaars kunnen de waterzij op vijftig meter afstand door spijlen zien… Dank u.

waterside klein

Amerikaanse toestanden waar hele woonwijken zich achter slagbomen en hekwerken verschansen. Wat moet je ook met de nieuwsgierigheid van de gewone passanten? Stranger go home. Ook in het residentieel kwartier van Overhoeks is zo’n gated community.

Hoe zit dat eigenlijk met mijn geliefde Buiksloterham? Het risico op gated communities lijkt me hier niet aanwezig omdat de straten simpelweg openbaar zijn. Los daarvan reken ik op de open mind van deze grootsteedse zelfbouwers. Ze willen mengen in plaats van buitensluiten. Toch? Niet zo lang geleden hebben ze zelf een plan gemaakt voor de inrichting van de publieke ruimte in de Bosrankstraat. De gemeentelijke inrichting van de straat en de publieke omgeving vonden de toekomstige bewoners niet aansprekend. Je bent zelfbouwer of je bent ’t niet. Een plan dat bij eerste aanblik vooral sympathie opwekt totdat je erover nadenkt en de wenkbrauwen fronst.

Het lijkt alsof de bewoners gedacht hebben: hoe maak je een soort van hek als de grond niet van jezelf is? De enige mogelijkheid die dan open staat is de straat dermate ‘eigen’ en intiem te maken dat een vreemde passant zich al snel bezoeker van een besloten feestje voelt. Onder het mom van kindvriendelijkheid en groen creëren de bewoners van de Bosrankstraat barrières die vreemde passanten zullen ontmoedigen. Er wordt zodanig sterk ingezet op kindvriendelijkheid dat de straat in beperkte mate een doorgaande functie kan hebben. Halverwege de straat willen de bewoners een verbreding – een soort plein – voor ‘gemeenschappelijke buitenactiviteiten’.

visual bosrank klein

Leuk hoor, maar iedereen begrijpt dat dit plein met buitenactiviteiten niet zo goed rijmt met de verkeersfunctie. Zo’n privéstraat willen we allemaal wel. Maar er is een ander punt dat me echt zorgen baart. De bewoners willen het ‘beheer’ van de straat graag zelf doen. Even later wordt gesproken van ‘wachtbomen’ en mobiele ‘roadblocks’. Ik knipper met mijn ogen, het woord staat er echt: roadblocks. Dit fenomeen kennen we toch vooral uit de wereld van defensie en mobiele eenheid?

Komt hier misschien een zelfbouw-aapje uit de mouw? Wat bedoelen de bewoners eigenlijk precies met ‘beheer’? Die verrijdbare roadblocks zullen vast niet voor de jeugd van het aangrenzende Floradorp bedoeld zijn. Ik weet bijna zeker dat de bewoners er straks iets over te zeggen krijgen. Als deze plannen doorgaan, bepaalt de Bosrankstraat dan straks met roadblocks of ik hun straat in mag? Ligt hier misschien een hek van rozenperk en wachtbomen op de tekentafel? Briljante zet als je de grond niet bezit. En het Stadsdeel is erin getrapt, want de verkeerscommissie heeft het plan goedgekeurd.

Of ben ik nu te cynisch? Is hier wellicht gewoon een groep idealistische bewoners bezig met het bouwen van een collectief vol buitenactiviteiten waarbij ook de buitenwereld welkom is?

Ten behoeve van dit artikel besluit ik nog even een paar recente foto’s te maken van de mooie architectuur. Sommige bouwhekken staan uitnodigend open, ik laat me verleiden tot een paar stappen op het woeste zand. Misschien wel het mooiste pand staat op de hoek van de Bosrankstraat. Een groot herenhuis van zwart carbon met spiegelende ramen. De enige kleur die aan het pand te bekennen is: een fors oranje knipperlicht. Gefascineerd zet ik een paar stappen in de woestenij van zand waarin het begin van een tuin nog niet te ontdekken is.

zwaailicht klein

Dan klinkt er een vrouwenstem die mij beleefd, goed gearticuleerd maar onvriendelijk vraagt wat ik kom doen? Of ik wel besef dat dit háár grond is. Dat hekken er zijn om gerespecteerd te worden, ook als ze wagenwijd openstaan? Ik stamel dat ik die mooie architectuur wil fotograferen maar ze herhaalt haar woorden. Ik druip teleurgesteld maar wijzer af.

Het is top om bewoners zelf hun huis te laten ontwerpen. Het is oké om hun ideeën voor de publieke ruimte te laten aandragen. En zelf opruimen, fijn. Maar er klopt iets niet als zelfbouwers onder het mom van ‘zelfbeheer’ de regie claimen over de straat. Noord stikt van de kinderrijke wijkjes, maar nergens hebben ze verrijdbare roadblocks om zo een 15-kilometerparadijs af te dwingen en onwelgevallige bezoekers (auto’s, canta’s, scooters?) te weren.

Ik hoop dan ook dat de stadsdeelambtenaren hier een ‘wachtboompje’ voor steken. Het plan van de Bosrankstraat bevat te veel territoriumdrift om de schijn van eigenbelang weg te nemen. Mijn favoriete hoekpand is niet meer mijn favoriet.  Straks als hier de bewegingsensoren in werking worden gesteld, zal ik weerhouden worden door een huilend oranje zwaailicht. En door roadblocks, ben ik bang.

 

 

 

Reacties


ilovenoord