Geen zee te hoog, geen brug te ver

Daags na de actie Bouw die Brug blikt ilovenoord redacteur Bas terug. Jitske Schols maakte de foto’s.

Een activist ben ik nooit geweest – dit was mijn eerste ‘demo’ ooit. In de jaren 80 had ik een Palestijnse sjaal noch een rat op de schouder. Bij de lobbygroep Brug-Over-het IJ is trouwens niemand uit activistisch hardhout gesneden. Wetenschapper, dancegoeroe, marketeer, televisieregissseur, enzovoort. Eindeloos hebben we gepraat. Over waar die bruggen moeten komen. Wel of geen trams erover. We schreven doordachte opinie- en visiestukken en bijna elke dag een Facebookpost. Ik schreef over ‘de geschiedenis van geen brug’ een compleet hoofdstuk in Oerknal aan het IJ. En na vier jaar hebben we eindelijk de website online.

Toch viel enkele maanden geleden plotseling het ‘A’-woord.

‘Actie voeren?’

‘Je bedoelt… demonstreren?’

Demonstratie Brug Over 't IJ © Jitske Schols

We ontdekten dat de officiële machthebbers op het IJ – Haven, Rijkswaterstaat en Provincie – de komst van een brug saboteren. Jarenlang, stelselmatig en steeds minder stiekem. Daarom ligt ie er na 160 jaar plannen maken nog steeds niet. Met nodeloze regels en procedures maken ze een brug vrijwel onmogelijk. Zo eisen ze extra research naar een scenario met uitsluitend ponten of alleen een tunnel. Dit terwijl de gemeente vorig jaar al een groot onderzoek deed.

Demonstratie Brug Over 't IJ © Jitske Schols

Al langer leggen Rijkswaterstaat, Provincie en Haven een hogere doorvaartbreedte en -hoogte op. Maar nog niet hoog genoeg. De laatste ‘aanvullende eis’ die  ze hebben toegevoegd voor een brug over het IJ, is dat ie ruim 2 meter hoger moet worden dan andere bruggen in Nederland. Een bedenkelijk ‘hoogtepunt’ in deze grote anti-brugcampagne met publiek geld. Zo vertragen ze het proces vele jaren. Om ons straks een unheimische tunnel in de maag te splitsen. Met tegenstanders van dit formaat is een brug straks uitgesloten omdat in de komende jaren de oevers vol worden gebouwd. Daar sta je dan op die zo charmante maar overvolle ponten. Overigens zijn we niet tegen ponten, maar voor bruggen in combinatie met ponten.

Demonstratie Brug Over 't IJ © Jitske Schols

Noord groeit snel en heeft nu al 90.000 inwoners binnen de ring. De op fietsafstand van het IJ liggende gemeentes (ondermeer Waterland, Oostzaan, Zaandam) brengen het totaal op 260.000. Zou deze agglomeratie een afzonderlijke stad zijn, dan was ze de vijfde van Nederland vóór Eindhoven. Elke dag steken 50.000 fietsers en voetgangers het IJ over. 18 miljoen per jaar. De prognose is dat het er op termijn dagelijks bijna 100.000 zijn.Die huidige 50.000 mensen per dag mogen nu dus niet over een brug omdat er per dag zo’n 50 hoge schepen over het IJ varen (meest pleziervaart). Die moeten straks wachten voor de brug opent. Vijftig boten krijgen dus prioriteit boven vijftigduizend inwoners. Kennelijk hebben onze bedachtzame opiniestukken niet geholpen. Actie!

Demonstratie Brug Over 't IJ © Jitske Schols

Onze plannen begonnen met ferme taal. De haven zou ‘op slot’ gaan. Maar al snel kozen we voor een publieksvriendelijke opzet. Bovendien kind- en diervriendelijk – dus geen rookbommen en ander serieus vuurwerk, al houd ik persoonlijk wel van een Oerknalletje. De dresscode: rood. Vooraf hielpen de kinderen mee met het maken van mooie letters: B-R-U-G.
Demonstratie Brug Over 't IJ © Jitske Schols

De actie werd een vrolijk, nostalgisch feestje met onschuldig lawaai van potten, pannen, fluitjes en toeters. Oud en jong marcheerde door elkaar. Aan wethouder Laurens Ivens, verantwoordelijk voor Noord, overhandigden we een scheepshoorn. Zo kan hij de Raad alert houden als ze door de havenbaronnen om de tuin worden geleid. Dinsdag sms’te de wethouder dat hij de hoorn al in de stopera had laten klinken.

Demonstratie Brug Over 't IJ © Jitske Schols

Tot slot vergrootte de pontschipper de vreugde met een indrukwekkende 360 graden draai op het water (zie filmpje). Dat was het moment dat iedereen de eensgezindheid in de buik voelde – even was die brug er al!

Video: Dessie Lividikou en Erna Slotboom

Fotografie: Jitske Schols

Reacties


ilovenoord