Eindelijk over de brug

Amsterdam komt eindelijk over de brug. Over een jaar of vijf ligt er een brug vanaf Java-eiland naar Noord. Bruglobbyist Bas Kok is blij, maar heeft ook een paar punten van zorg.

Ja, dit is een historisch moment! En ja ik bén blij. Want al in 1839 kwamen de eerste serieuze ontwerpen voor een brug, maar altijd schoot men het plan af. In Oerknal aan het IJ wijd ik een heel hoofdstuk aan deze bijzondere ‘geschiedenis van geen brug’. Nu komt ie er ‘plotseling’ wél. Java-eiland heb ik altijd een logische verbinding gevonden omdat de afstand van het IJ hier met 200 meter op z’n smalst is (zie foto). De veelgehoorde opmerking dat het van niets naar nergens gaat, vind ik overdreven. Er wonen en werken tienduizenden Amsterdammers binnen 5 minuten fietsafstand. Bovendien ligt het op loopafstand van het Marineterrein dat een hotspot gaat worden. En uiteraard ligt het middenin het Hamerstraatgebied – bij Stork en Draka – dat de komende jaren transformeert tot een grote stadswijk.

22 Javabrug

Over de huidige plannen heb ik twee andere punten van zorg. De gemeente heeft de afgelopen jaren een nare strijd moeten leveren met de nautische sector. Rijkswaterstaat, Provincie en de Haven stelden zich ronduit defensief op. Zij zien het IJ louter en alleen als nautische snelweg. Er gaan per dag namelijk enkele tientallen hoge schepen doorheen die volgens de nautische sector op het IJ niet op een geopende brug mogen wachten (hoewel ze elders in het land wel gewoon wachten). Mijn eerste punt van zorg is dat er slechts één brug over het IJ wordt gebouwd. De ‘westelijke’ brug bij het Stenen Hoofd wordt uitgesteld tot de bouw van de westelijke Havenstad. Dit laatste project zou nog wel eens vele jaren op zich kunnen laten wachten. Het gekozen ‘flankenmodel’ gaat nadrukkelijk uit van een oostelijke én westelijke brug (plus eventueel een voetgangerspassage van CS naar Overhoeks). Uitstel zonder harde toezegging heeft het risico van afstel. En binnen een flankenmodel heb je met één brug een halfbakken oplossing. De keuze om de westelijke brug uit te stellen, lijkt het directe gevolg van de spijkerharde opstelling van Rijkswaterstaat c.s. Deze eigenaar van het IJ wil liever helemaal geen brug. Dat er nu slechts één brug komt, lijkt een zwaarbevochten compromis.

nieuwe magere brug

Die Stenen Hoofd/Grasweg-brug – waar Xoomlab bovenstaande nieuwe magere brug voor ontwierp – is nog veel harder nodig dan de oostelijke. Het idee dat er pas genoeg mensen wonen als de westelijke Havenstad wordt gebouwd, is nonsens. Als je op de stadsplattegrond een verticale lijn (zie oranje lijn) trekt, wonen er aan de Stenen Hoofd/Grasweg-as vele malen meer Amsterdammers dan aan de Draka/Java-as. Op de afbeeldingen is te zien dat het grootste deel van de dichtbevolkte grachtengordel en Oud-West woont aan de Stenen Hoofd-as. Ik heb stedenbouwkundige specialisten regelmatig horen zeggen dat de Stenenhoofdbrug onaantrekkelijk is omdat ie zo excentrisch west ligt. Maar op de afbeelding zie je dat er eigenlijk niks westelijks aan is. De ‘westelijke’ brug ligt – raar maar waar – ten oosten van de Dam! De verklaring hiervoor is dat het IJ diagonaal door de stad loopt, al leggen kaartenmakers het IJ vaak mooi horizontaal. Trek je de verticale lijn verder naar beneden dan beland je in de Pijp bij het Sarphatipark om uiteindelijk uit te komen in de rivierenbuurt. In Buitenveldert houdt de Stenenhoofdbrug de Zuidas bijna anderhalve kilometer ten westen.

Brug Noord en west

Ergo, de ‘westelijke’ brug is gewoon een centrale brug – en dat is de belangrijkste.

Mijn tweede punt van zorg is de hoogte van de brug. Ook hier heeft de nautische branche medogenloos onderhandeld. De uitkomst is dat ie 12 meter hoog moet. Een vreemde eis. Tot op heden is de vereiste hoogte voor dit soort bruggen ruim 9 meter. De nautische sector eist deze extra hoogte vanwege de containervaart die in de toekomst niet 3 maar 4-laags zou kunnen worden. Dit is bizar. Ten eerste omdat iedereen weet dat de containervaart in Amsterdam is geflopt. Remember het fiasco van de Ceres-terminal. Nog absurder is het omdat diezelfde containerschepen op hun route nog zo’n 20 bruggen op de oude Rijnvaart hoogte tegenkomen… Mocht het eventueel lukken al deze bruggen te verhogen, dan duurt dit toch ongeveer 100 jaar. Moeten elk jaar miljoenen mensen een eeuw lang tegen een nodeloos hoge brug opfietsen?

Oké, ik ben toch blij. Maar er blijft nog genoeg te wensen.

 

 

Reacties


ilovenoord