De Torteltuin van Noord

In Noord is het groen en iedereen heeft er een voortuin. Ja, echt, ook als je er bovenin een flat woont. We hebben in Noord allemaal samen één voortuin, want als je in Noord aankomt vanaf CS, kom je in een gebied dat steeds meer ‘van ons’ is geworden. Eerst werd het Shellterrein de Tolhuistuin, toen werd de kade langs het kanaal naar het Mandelahuisje met zijn fijne zomerterras weer van ons allemaal, en wie weet kunnen we binnenkort ook picknicken op wat nu nog bouwterrein en parkeerterrein van de Noord-Zuidlijn is aan de sluis, want daar zijn ze voorlopig klaar. Lekker soezen in de schaduw van het tijdelijk kerstbomenbos. Heb je een bootje, dan kan je in de Sixhaven de nacht doorbrengen, waar de ijsvogels over het water scheren. Zo stap je meteen van de ponten een parkachtige omgeving in en fiets je via groen omzoomde fietspaden helemaal door tot Waterland. Niet voor niets is deze ‘voortuin’ sinds kort beschermd stadsgezicht, juist vanwege zijn landelijke, negentiende-eeuwse kleinschaligheid. In vele dikke rapporten van de gemeente en van Stadsdeel Noord wordt steeds herhaald: dit kleinschalige, groene, moet behouden blijven.

Tot voor kort. Soms krijg je zo’n brief of een klop op de deur waarvan je weet: hier begint een avontuur, nu wordt alles anders. Zoals in het kinderboek ‘De brief voor de koning.’ Zoals Frodo in ‘The lord of the rings’. Die brief kregen bewoners aan het begin van de Buiksloterweg afgelopen december, over de bushalte bij de pont. De situatie bij de pont is te gevaarlijk, er moet een halte en keerlussen komen in de bocht van de weg, waar nu het parkeerplaatsje is naast het Tolhuis. Bewoners mochten meepraten.  Dat deden ze, want ze vroegen zich af, of deze plannen waren afgestemd op andere toekomstplannen van de buurt. Of je de bushalte niet veel beter kunt verplaatsen naar de keerlus die er al ligt bij de parkeergarage van Eye, bijvoorbeeld. Dat is fijn voor mensen die naar Eye willen en ook dichter bij de pont. Meepraten mocht, maar dat betekende niet dat er rekening werd gehouden met hun vraag om één totaalplan. De ‘buslus’ bij het Tolhuis komt er dus gewoon. Toen de volgende brief kwam, over ‘Sprong over het IJ’, was iedereen daarom op zijn hoede. Verrassend genoeg bleek in ‘De Sprong’ op precies dezelfde plek een brug over het kanaal gepland, om zo het Buiksloterveer te ontlasten. ‘Huh? Ontlasten?’ Iedereen die daar woont weet dat juist mensen van de oostkant nu al de moeite nemen om af te stappen en over de sluis naar het veer aan de Buiksloterweg te gaan, om de simpele reden dat die veel vaker vaart. Dus wil je dat veer ontlasten, dan moet je juist géén brug over het kanaal maken, maar de dienstregeling van het IJpleinveer precies hetzelfde maken als het Buiksloterveer, en er op strategische plekken nog een paar ponten aan toevoegen. Nu maak je van een bocht in de weg, tevens toekomstige buslus, een levensgevaarlijk fietskruispunt.

Sixhaven-foto-plangebied

‘Ja, maar hij moet er ook snel komen voor de toekomstige Sixhavenstation.’ Waarvan pas in 2020 een go-no go moment gepland staat, en waar na een ‘go’ nog drie of vier jaar nodig is om in de metrobuis waar al een metro rijdt dat station ook echt aan te leggen. ‘Ja maar er wordt volgens koers 2025 ook flink gebouwd in het Sixhavengebied.’ Toen werd de buurt pas echt wakker.

De maatregelen van Sprong over het IJ blijken in die ene bijzin over de brug over het kanaal voor te sorteren op een enorme kaalslag en verstening.  Want het plan is om niet één, maar twéé bruggen te plaatsen; een over het Noord-Hollands kanaal, vlak voor de monumentale sluis en een brug van het Sixhavengebied naar het IJplein, dwars over de haven en de ernaast liggende woonboten. Daarna kan er op het vrijgekomen bouwterrein op de metro een nieuwe woonwijk komen. In de Uitkrant staat deze maand een kaartje op pagina 16: https://issuu.com/iamsterdam/docs/uitkrant_amsterdam_maart_2017. Dat is die zogenaamde ‘Koers 2025’. In 2025 moet in de voortuin van Noord gewoond worden – kijk maar bij nummertje 7 – en nou komt ie: er komen 500 tot 1500 woningen.

Ik ben geen cijfermens, maar dat zijn er heel veel op een heel klein stukje land. Dat zijn, pak hem beet, tien woontorens van 50 tot 75 verdiepingen op één hectare. Ter vergelijking: de Rembrandttoren heeft 35 verdiepingen. Dat is in meer opzichten een interessante vergelijking: wie wel eens heeft rondgelopen aan de voet van de Rembrandttoren weet hoe stenig, winderig en onvriendelijk dat gebied is. Geen voortuin, maar een rotstuin met recht omhoog rijzende kliffen.

Dit is een bedreiging voor ons allemaal, Het Noorderpark begint dan niet langer aan het IJ. Fietsers en wandelaars moeten straks eerst door een druk, stenen woongebied waar toeristen je voor de voeten lopen en als je pech hebt met de projectontwikelaar alleen grote ketens de panden kunnen betalen. Een situatie waar iedereen in de binnenstad nu al terecht flink over klaagt. Het kan ook anders, maar dan zal er wel eerst één plan moeten komen. Het gaat allang niet meer over één brug over het kanaal, of één buslus. Het gaat over een heel gebied. Dat gebied kan bijvoorbeeld een fantastisch voorbeeld worden van een duurzame buurt van de toekomst, groen, blauw, gasvrij en één state of the art duurzaam gebouw. Het stadsbestuur kan nu nog de plannen aanpassen en een groot deel van de stroom mensen niet door het gebied heen sturen, maar onder het IJ door, ze kunnen het beschermd stadsgezicht serieus nemen en zoeken naar echte oplossingen, samen met de bewoners van Noord, die dagelijks in het gebied komen.

Er was een klop op de deur. Dit is een historisch moment, er zijn nu kansen om in Noord de beste en mooiste voortuin van de wereld te maken. Een plek om even op adem te komen. Doen we dat niet, rommelen we een beetje met een buslusje hier en een bruggetje daar, dan zouden we achteraf wel eens heel erg spijt kunnen krijgen van deze historische vergissing. En dat willen we niet, het hoeft ook niet. Ik ken mijn klassiekers. Pluk won het tenslotte ook van de bouwers toen hij de Torteltuin wilde behouden. Dus pak je rode kraanwagentje en zoek de hasselbramen, voor het te laat is. I love de voortuin van Noord.

Reacties


ilovenoord