Noord gaat naar de Oscars

De keuze van Kosovo voor de Oscars, in de categorie beste niet-Engelstalige film, heet Unwanted. En die begint op het voetbalveldje naast de Nieuwe Havo aan de Buiksloterweg. Echt waar. Even later loopt een verliefd stelletje over de NDSM-werf. En mooier dan in deze film heb je het IJplein nog nooit gezien: het zachte licht van een zomeravond, het wijde grasveld, de geometrische vormen van de flatgebouwen tegen de horizon van het water.

Hoe komt een film uit Kosovo in Amsterdam-Noord terecht? Net zoals mensen uit Kosovo. Door de oorlog van 1999. De regisseur, Edon Rizvanolli, was daar een talentvol acteur maar moest vluchten en woont nu al jaren hier, met zijn Nederlandse vriendin en twee kinderen.

Je kent hem misschien uit series als Overspel, A’dam – E.V.A., HS13 of de nieuwe speelfilm In Blue. Stoere kop, stoppelbaard, pretogen of juist een killerblik. Hij werd verliefd op Noord toen hij in 2007 meewerkte aan de eerste affiches van de Tolhuistuin. Sindsdien zwoegde hij op filmplannen die maar niet van de grond kwamen: slechte producenten, geen geld, dichte deuren vanwege zijn ingewikkelde achternaam. Maar nu is er Unwanted, of in het Kosovaars: T’padashtun. Vorige week ging hij in première tijdens het Nederlands Film Festival. Voor een volle zaal bedankte Rizvanolli zijn crew. Die stoere kop, de trots straalde ervan af. Intussen is de film ook genomineerd voor de prijs van de Nederlandse Filmkritiek.

Oorlog is een gif dat nog jaren doorettert nadat het laatste schot heeft geklonken. Waarom zegt de jonge Alban (een ijzig ingetogen rol van Jason de Ridder) bijna geen woord? Waarom komt hij voortdurend in vechtpartijen terecht? Waarom zit hij het liefst in zijn eentje op hoge daken over de stad uit te kijken? Zijn moeder heeft de oorlog aan hem doorgegeven. Zana (dapper maar kwetsbaar gespeeld door Adriana Matoshi) heeft in 1999 iets verschrikkelijks meegemaakt. Daar kan ze niet met hem over praten. Zelfs als de wind door haar haren waait op de pont naar de NDSM is ze niet veilig voor haar herinneringen. In de vergiftigde stilte zitten ze allebei vast als in een blok ijs.

Noord is in de geruisloze beelden de vertaling van hun innerlijk. Gewelddadig als het moet, lieflijk als het mag. Net als zoveel mensen die je hier zomaar op straat voorbijloopt dragen ze een geschiedenis met zich mee waar je van zou omvallen als je hem hoorde. Edon Rizvanolli weet ons ervan bewust te maken dat oorlogen van ver weg en lang geleden ook hier nog nagalmen, tussen de flatgebouwen aan het IJplein en de Nieuwe Havo aan de Buiksloterweg.

Meer over de film Unwanted op de site van Amstelfilm – foto Jason Niki

Reacties


ilovenoord